מילים (3 גרסאות)

אוֹתָם חוּצוֹת וּכְלֵי הָרֶכֶב
אוֹתָם בָּתֵּי קָפֶה
אוֹתָם נְעָרִים רָצִים בְּשֶׁצֶף
עִתּוֹן אֶצְלִי תִּקְנֶה תִּקְנֶה
אוֹתָם שָׁמַיִם אַךְ שׁוֹנֶה הוּא
הָאִישׁ מִתַּחְתֵּיהֶם
זֶה אוֹר חַמָּה לֹא אֲבִינֵהוּ
בְּקוֹל שְׁאֵלָה לִבִּי נוֹהֵם

צָרִיךְ כָּכָה לִהְיוֹת?
מֻכְרָח כָּכָה לִהְיוֹת?
כָּל הָאֹשֶׁר בִּשְׁבִיל אֶחָד
אַךְ לַשֵּׁנִי רַק מַכָּה בַּצַּד?
אִמְרוּ מִי זֶה עוֹשֶׂה
סֵדֶר כָּזֶה?
עַל זֹאת מִי יַעֲנֵנִי
הַאִם זֶה כָּךְ
לִהְיוֹת מֻכְרָח

לָהֶם שְׁדֵרוֹת וְרֹחַב-אֹרַח
וְלִי סִמְטָה כָּזֹאת
עַל מַה אֶחָד יוֹנֵנִי נֵצַח
עַל מַה לִי אַךְ מְקוֹר דְּמָעוֹת?
הַכְּתֹבֶת עַל הַלּוּחַ לָמָּה
צָרַעַת לַיְּהוּדִי
בֵּיתִי עַרְשִׂי עַל מַה לָהֵמָּה
קָשֶׁה כָּאֶבֶן מִשְׁכָּבִי

צָרִיךְ כָּכָה לִהְיוֹת?...
מקור: "מן המיצר : משירי הגיטאות" , הוצאת המרכז לתרבות , 1949 תש"ט , 30
די זעלבע גאסן

די זעלבע גאַסן און טראַמװייען,
נומערן 11 און 4;
דיזעלעבע יינגלעך לויפן, שרייען:
"אַ צייטונג קויפט זשע, קויפט באַ מיר!";
דערזעלבער הימל, נאָר ניט ענלעך
דער מענטש װאָס אונטער אים,
עס שיינט די זון אַלץ ניט פֿאַרשטענדלעך,
איך הער עס פֿרעגט אין מיר אַ שטים:

צי דאַרף עס אַזוי זיַין?
צי מוז עס אַזוי זיַין?
אז פֿאַר איינעם איז גליק באַשערט
און פֿאַר דעם צװייטן איז אַלץ פֿאַרװערט.
װער האָט עס אַיינגעשטעלט,
אַזוי זאָל זיין די װעלט?
עס פֿרעגט און װעקט דאָס האַרץ מיַינס:
דאַרף אַזוי זיין? מוז אַזוי זיַין?!

פֿאַר זיי די סקװערן און בולװאַרן,
פֿאר מיר אַזאַ קװאַרטאַל.
פֿאַרװאָס זאָל יענער מיך אַלץ נאַרן?
פֿאַרװאָס פאַר מיר אַ טרערן-קװאַל?
פֿאַרװאָס דער אויפשריפט אויפן ברעטל:
"פֿערבאָטען װייטער גיין"?
פֿאַרװאָס פֿאר זיי מיין היים, מיין בעטל –
און מיין געלעגער האַרט װי שטיין?
צי דאַרף עס אַזוי זיַין? א.א.װ
אין לאגער

האט משהלע אין סאל א מוטער
האט זי אים זייער ליב
זי שיקט אמאל אים אויכעם פוטער
און דערצו נאך געלט פון שטוב
בייטאג ער ארבעט ביי דער קירקע
אין דרויסן ברענט דער פראסט
ביינאכט ער קאכט זאטטשירקע
און בולביטשקעס ער עמס

אין זעלבן לאגער חיים-דוד
אויך ער געקומען איז פון סאל
ער האט דאך ניט דעם זעלבן כבוד
וואס משהלע האט אלעמאל
קיין פוטער שיקט אים דאך ניט קיינער
אפטמל זיצט ער גאר אן ברויט
אין לאגער איז ער דאך ניט איינער
אין הונגער און אין נויט
מקור: "לידער פֿון געטאָס און לאַגערן" , ציקאָ, ניו יורק , 1948 , מילים 119 תווים 392
על הגרסה: נמסר מפי הניצול שלמה יאשוגער

הקלטות (1)

ביצוע בשפת המקור (יידיש)
0:00 0:00
שנת הקלטה: 1948

מתוך אוסף בן סטונהיל סליל מס' 3, תזמון  39:30

על השיר

שיר מגטו וילנה. באותו לחן: אולי עוד לא נגמר.

ר' השיר היידי בביצוע איזק גודפרנד.

כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.

© זכויות היוצרים שמורות לזֶמֶרֶשֶׁת ו/או למחברים ו/או לאקו"ם