מילים (6 גרסאות)
אַל עֶצֶב, מַכְאוֹב וִיגוֹנִים!
תְּמַלֵּא כָּל שִׂמְחָה אֶת לִבֵּנוּ,
שִׂמְחָה שֶׁל חַיִּים רַעֲנַנִּים.
חַיִּים שֶׁל חֹפֶשׁ,יְחִי עַמֵּנוּ!
תִּפְרַח, תִּגְדַּל אָז גַּם שְׂפָתֵנוּ
שָׁבוּ אֵלֵינוּ יְמֵי זְרֻבָּבֶל
הוֹ, הֵידָד, חַי עַם יִשְׂרָאֵל!
הַלְאָה עֶצֶב וִיגוֹנִים, יְגוֹנִים
תִּפְרַח גַּם הַתִּקְוָה מִלְפָנֵינוּ
תִּקְוָה שֶׁל חַיִּים רַעֲנָנִים, רַעֲנָנִים
חַיִּים שֶׁל עֹשֶׁר בְּנֵי עַמֵּנוּ
תָּשׁוּב וְתִפְרַח גַּם שְׂפָתֵנוּ
שׁוּבוּ אֵלֵינוּ יְמֵי זְרֻבָּבֶל
עוֹדֶנּוּ חַי עַם יִשְׂרָאֵל
שִׂישׂוּ שִׂמְחוּ כָּל בְּנֵי עַמֵּנוּ
הַלְאָה עֶצֶב, יֵאוּשׁ וִיגוֹנִים
תְּשַׂחֵק הַתִּקְוָה לְפָנֵינוּ
תִּקְוָה שֶׁל חַיִּים רַעֲנָנִים
חַיִּים שֶׁל חֹפֶשׁ יִחְיֶה עַמֵּנוּ
תִּחְיֶה, תִּפְרַח אָז גַּם שְׂפָתֵנוּ
שָׁבוּ אֵלֵינוּ יְמֵי זְרֻבָּבֶל
הוֹי, הֵידָד, חַי עַם יִשְׂרָאֵל
[שורות 1-2]
שִׂישׂוּ וְשִׂמְחוּ כָּל בְּנֵי עַמֵּנוּ
הַלְאָה כָּל עֶצֶב, יֵאוּשׁ וִיגוֹנִים
[שורה 5]
חַיִּים שֶׁל חֹפֶשׁ יְחִי עַמֵּנוּ
Von der Ostsee bis über den Rhein?
Das Lied mit den sausenden Schwingen
Tief dringt es durch Mark und durch Bein.
Was brauchen wir weiter zu fragen?
Die klopfenden Pulse, sie sagen:
Es ist das Lied vom deutschen Vaterland,
Es ist das Lied vom Vaterland,
Vom deutschen Vaterland.
Ob Meer auch und alpige Halden
Vielmärkig zerteilen die Flur,
Ihre Banner viel Fürsten entfalten,
Ein Deutschland an Herzen ist's nur!
Wohin sich der Sinn uns auch wende,
Millionen, sie schlingen die Hände
Zum großen Bund, dem ein'gen Vaterland.
Zum großen Bund, dem Vaterland.
Dem ein'gen Vaterland.
Von Saaten die Täler sich regen,
Von Reben die Bergwand erglüht.
Ein Gut ist's, das alle wir pflegen,
Das ewig dem Geiste erblüht:
Die Freiheit in sonniger Weihe!
Kein Deutschland, es sei denn das freie.
Hoch, hoch, das freie deutsche Vaterland,
Hoch, hoch, das deutsche Vaterland,
Das freie Vaterland.
Nur vorwärts, nur vorwärts, ihr Brüder!
Dem Kampf wird die Palme doch sein.
In die Werkstatt des Geistes hernieder
Entsenkt sich vom Himmel ein Schein.
Ha, wie sich der Lichtstrom verbreitet!
Und die Glocke der Zukunft, sie läutet
Zum Frühlingsfest des künftgen Vaterlands,
Zum Frühlingsfest des Vaterlands,
Des künftgen Vaterlands.
Wohlan lasst das Sinnen und Sorgen
fegt die Angst aus der Seele heraus!
Schon gruess und der Freiheit Morgen
die Freude pocht jubelnd and Haus
Der Fruehling wird neues Leben bringen
und Leiden und Knechtschaft niederzwingen.
Es sprosst und gruent ein neuer Lebensmai:
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Und ob auch in West, Nord und Sueden
ob im Osten die Wiege uns stand
und soll zu Eintracht und Frieden
umschlingen gemeinsames Band
Wir wollen wie Brueder und halten
gefestet gen Sturmausgewalten
zusammensteh'n umtobt vom Kampfgeschrei:
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Zum Henker das Kriechen und Buecken
und die Stirne zu Boden gesenkt!
Gott hat uns den graden Ruecken
und ein freies Auge geschenkt.
Stolz wollen wir aufrecht schreiten
in Treue fuer Juda streiten
Die Zeit der Schande ist nunmehr vorbei
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Die Liebe zum Heikmatgrunde
wo der Ahne gelitten einst hat
sie weihe und jegliche Stunde
sie weihe und jegliche Tat.
An Jordan blueh'n wieder die Reben
wo einst Wueste - quillt jauchzendes Leben
durch das Gelaende braust die Melodei
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
Hedad, Hedad, auf! Unsre Bahn ist frei
[בית ראשון חוזר בסוף]
הקלטות (2)
על השיר
השיר הותאם ללחן השיר הגרמני Und hoerst du das maechtige Klingen (מילים: Carl Rinne, בערך 1826). לאותו לחן הותאם גם נוסח יהודי בגרמנית Wohlan lasst das Sinnen und Sorgen המופיע בשירון Jung Juda (מהדורה שלישית, 1911) ולאחר מכן בשירון של תנועת הנוער היהודית Blau Weiss משנת 1918 (בעריכת Leo Kopf, עמ' 2 - 3) וכן במדור "שירים עם תוכן יהודי" (Lieder Juedischen Inhalts) בשירון Makkabi-Liederbuch (מהדורה שניה יצאה לאור בברלין ב1935). הנוסח העברי קרוב ברוחו לנושא היהודי בגרמנית אך אינו תרגום.
בספר "שלושה ימים בסיוון - סיפורה של איכרה ממשמר הירדן", מובאים זיכרונותיה של רבקה גרבובסקי (פיינשטיין) בת ראש פינה. היא מספרת על ביקור של סטודנטים יהודים ממינכן בראש פינה בשנת 1914: "...הגרמנים היו כולם בחורים מבוגרים ויפי מראה. לקראת בואם לטיול בארץ הם למדו בגרמניה שיר עברי, ועתה, בפגישתם עמנו הם פצחו בזמר. לגודל מבוכתנו, לא הבינונו אף מלה, והיינו סבורים כי הם שרים בגרמנית. כה משובשת היתה העברית שבפיהם, עד שמדריך הקבוצה "תרגם" לנו לעברית פשוטה את תוכן השיר: שישו ושמחו כל בני עמנו... למדנו את השיר עד מהרה, ובדרכנו עם האורחים למושבה חזרנו ושרנו את השיר החדש". השיר מופיע גם בשירון (המחברת השחורה) של רבקה. ראה כאן.
כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.
קישורים ומשאבים (1)