מילים (3 גרסאות)
לֹא אָדָם אֶחָד אַכִּיר
הַחַי בַּעֲצַלְתַּיִם
עֲסָקָיו עִסְקֵי אֲוִיר
לְלֹא עֲמַל כַּפַּיִם
לְהַרְוִיחַ אֶת לַחְמוֹ הוּא מִתְעַצֵּל
וְטוֹמֵן יָדוֹ בַּצַּלַּחַת
אוּלָם הוּא מַסְכִּים חוֹתְנוֹ לְנַצֵּל
וְגַם יְרוּשָׁה שְׁמֵנָה לָקַחַת
הַאִם הוּא חוֹלֶה וְלֹא יָכֹל
לַעֲבֹד יָמִים וְלֵילוֹת
וְכָמוֹנִי לִצְעֹק בְּקוֹל
כֻּפְתָּ- כֻּפְתָּ -כֻּפְתָּאוֹת חַמּוֹת
יְהוּדִי בָּרְחוֹב צוֹעֵד
מֻבְטָח לוֹ עוֹלָם הַבָּא
זֶה נֶכְדּוֹ שֶׁל בַּעַל-מוֹפֵת
עִמּוֹ הוֹלֵךְ הַגַּבַּאי
אִם הַנְּדָבָה מְעַטָּה בִּשְׁבִילוֹ
יַמְטִיר קְלָלוֹת עַד לֵב שָׁמַיִם
"הָרַבִּי מִקּוֹדְנִיָּה הוּא סָבָא שֶׁלּוֹ"
עַל כֵּן שַׁלֵּם כִּפְלֵי כִּפְלַיִם
הַאִם הוּא חוֹלֶה...
שׁוּר בָּרְחוֹב רַמַּאי מְטַיֵּל
שׁוֹטֶה וּבוּר גַּם יַחַד
כָּל הַיּוֹם מִתְהַלֵּךְ בָּטֵל
וּמִתְמוֹגֵג מִנַּחַת
בְּתֵאָטְרוֹן כִּגְרָף הוּא יוֹשֵׁב
כִּי הוּא לֹא שִׁלֵּם מַטְבֵּעַ
וְהֶחָצוּף מֵעֵז עוֹד לְצַפְצֵף
לַשַּׂחְקָן הָרָעֵב וְגוֹוֵעַ
הַאִם הוּא חוֹלֶה...
הַחַי בַּעֲצַלְתַּיִם
עֲסָקָיו עִסְקֵי אֲוִיר
לְלֹא עֲמַל כַּפַּיִם
לְהַרְוִיחַ אֶת לַחְמוֹ הוּא מִתְעַצֵּל
וְטוֹמֵן יָדוֹ בַּצַּלַּחַת
אוּלָם הוּא מַסְכִּים חוֹתְנוֹ לְנַצֵּל
וְגַם יְרוּשָׁה שְׁמֵנָה לָקַחַת
הַאִם הוּא חוֹלֶה וְלֹא יָכֹל
לַעֲבֹד יָמִים וְלֵילוֹת
וְכָמוֹנִי לִצְעֹק בְּקוֹל
כֻּפְתָּ- כֻּפְתָּ -כֻּפְתָּאוֹת חַמּוֹת
יְהוּדִי בָּרְחוֹב צוֹעֵד
מֻבְטָח לוֹ עוֹלָם הַבָּא
זֶה נֶכְדּוֹ שֶׁל בַּעַל-מוֹפֵת
עִמּוֹ הוֹלֵךְ הַגַּבַּאי
אִם הַנְּדָבָה מְעַטָּה בִּשְׁבִילוֹ
יַמְטִיר קְלָלוֹת עַד לֵב שָׁמַיִם
"הָרַבִּי מִקּוֹדְנִיָּה הוּא סָבָא שֶׁלּוֹ"
עַל כֵּן שַׁלֵּם כִּפְלֵי כִּפְלַיִם
הַאִם הוּא חוֹלֶה...
שׁוּר בָּרְחוֹב רַמַּאי מְטַיֵּל
שׁוֹטֶה וּבוּר גַּם יַחַד
כָּל הַיּוֹם מִתְהַלֵּךְ בָּטֵל
וּמִתְמוֹגֵג מִנַּחַת
בְּתֵאָטְרוֹן כִּגְרָף הוּא יוֹשֵׁב
כִּי הוּא לֹא שִׁלֵּם מַטְבֵּעַ
וְהֶחָצוּף מֵעֵז עוֹד לְצַפְצֵף
לַשַּׂחְקָן הָרָעֵב וְגוֹוֵעַ
הַאִם הוּא חוֹלֶה...
מקור:
"אברהם גולדפדן: המכשפה - פרקי זמרה ונגינה"
, הוצאת המרכז לתרבות - ספריה מוסיקלית מס' 11
, תש"ז
, 12
–14
נישטא איין מענש אויף דער װעלט
װעס לעבט אפ זיינע יאהרן
מיטן װינד צו פערד גען דאס ביסעלע געלד
א מלאכה איז א חסרון
עס פוילט זיך צו פערדינען װאס ער עסט
האראװען איז פאר איהם א בושה!
ער קוקט נאר א ויס צו עסין קעסט...
און צו דערטאפין א פעטע ירושה!
קראנק איז ער, װי איך אויך
אזוי צו הארעװען מיט דעם שװיס
און צו שרייען אין דער הויך
הייסע באבקעלעך! יודעלעך, הייס!
דארט ריקט זיך אויף דער נאס
און װערט ניט מיעד
איין גאנץ שטיק עולם הבא
דאס איז איין אייניקיל פון א גוטען יוד
און בייא דער זייט זיין גבאי
מען גיט איהם א נדבה, ער זאגט ס'איז קליין
און שעלט אייך אן מיט טויזענד רוחות
װייל זיין זיידע איז דער קאדניער געװעהן
דער פאר איז ער אזא מיוחס
קראנק איז ער...
דארט שפאצירט א שאלטיק אויף דער גאס
לערנין קען ער נאר ניט
ער געהט ארום נאר פינט און פאס
און טיהט אלסדינג װעס מאן טאהר ניט
ער צו לייגט זיך אין טעהאטער װיא א גראף
אז ער האט קיין קאפיקע קען איך אייך שװערין
און האט נאך העזה, אט דער קאיאף
אויס צו פייפען דיא בידגע אקטערן
קראנק...
װעס לעבט אפ זיינע יאהרן
מיטן װינד צו פערד גען דאס ביסעלע געלד
א מלאכה איז א חסרון
עס פוילט זיך צו פערדינען װאס ער עסט
האראװען איז פאר איהם א בושה!
ער קוקט נאר א ויס צו עסין קעסט...
און צו דערטאפין א פעטע ירושה!
קראנק איז ער, װי איך אויך
אזוי צו הארעװען מיט דעם שװיס
און צו שרייען אין דער הויך
הייסע באבקעלעך! יודעלעך, הייס!
דארט ריקט זיך אויף דער נאס
און װערט ניט מיעד
איין גאנץ שטיק עולם הבא
דאס איז איין אייניקיל פון א גוטען יוד
און בייא דער זייט זיין גבאי
מען גיט איהם א נדבה, ער זאגט ס'איז קליין
און שעלט אייך אן מיט טויזענד רוחות
װייל זיין זיידע איז דער קאדניער געװעהן
דער פאר איז ער אזא מיוחס
קראנק איז ער...
דארט שפאצירט א שאלטיק אויף דער גאס
לערנין קען ער נאר ניט
ער געהט ארום נאר פינט און פאס
און טיהט אלסדינג װעס מאן טאהר ניט
ער צו לייגט זיך אין טעהאטער װיא א גראף
אז ער האט קיין קאפיקע קען איך אייך שװערין
און האט נאך העזה, אט דער קאיאף
אויס צו פייפען דיא בידגע אקטערן
קראנק...
על הגרסה: לפי עותק סרוק ממכון YIVO כאן, עמ' 23 - 24 (המקור מנוקד).
הקלטות (3)
על השיר
צפו בביצוע נוסף: תלמידי כיתה ו' בבית הספר אדם.
ר' גם "שרוכי נעליים" - נוסח מעט שונה לבית השלישי של השיר ובלחן שונה.
שיר מתוך ההצגה"המכשפה"
כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.
תווים (1)
תווים
🔗
תיווי: רונית ברונר גרף
מבוסס על:
"אברהם גולדפדן: המכשפה - פרקי זמרה ונגינה"
, הוצאת המרכז לתרבות - ספריה מוסיקלית מס' 11
, תש"ז
, 13
–14
תיווי: רונית ברונר גרף