מילים (2 גרסאות)
צָחוֹק לֹא אֶצְחַק הָרִאשׁוֹן נִתְעָרֵבָה
אַבְרָם יַקִּירִי לֹא אֶצְחָקָה
דְּבָרִים עֲצוּבִים אַעֲלֶה עַל לֵב הַנֶּפֶשׁ
וְלֹא תַּצְחִיקֵנִי בִּמְאוּמָה
הוֹי שְׁלֹמֹה תִּצְחַק עוֹד הָבָה וְנִתְעָרֵבָה
דָּבָר מַצְחִיק מְאֹד יֵשׁ בְּיָדִי
אַף אִם לִבְּךָ בְּעֶצֶב בְּכַעַס וּבְקֶצֶף
צָחוֹק תִּצְחַק רִאשׁוֹן וְלֹא תּוֹעִיל
אֶזְכֹּר כִּי שָׁכַחְתִּי "פָּרָשַׁת הַשָּׁבוּעַ"
אֶתְמוֹל רַק לָמַדְנוּ בַּ"חֶדֶר"
וַאֲנִי הֵן כָּל אֹכֶל מִזְּמַן כְּבָר לֹא טָעַמְתִּי
וְהָרַבִּי דּוֹרֵשׁ מִמֶּנִי סֵדֶר
הוֹי שְׁלֹמֹה תִּצְחַק עוֹד הָבָה וְנִתְעָרֵבָה
כַּפְתּוֹר אֶחָד שֶׁלְּךָ מוּל אַרְבָּעָה
תִּצְחָקָה בְּנִי תִּצְחָקָה מִצְּחוֹק עוֹד תִּתְפַּקֵּעַ
אִם רַק תִּרְאֶה מַה יֵּשׁ כָּאן בְּיָדִי
אֶזְכֹּר פְּנֵי הָרַב עֵת הָרֹגֶז עָלָה בָּם
כַּאֲשֶׁר הוּא בָּחַן וּבְטָחָנִי
עֲדַיִן צְלִיפוֹת הַשּׁוֹט עֲלֵי גּוּפִי אָחוּשָׁה
וְאֵיךְ כֹּה בָּכִיתִי בְּבוּשָׁה
הוֹי שְׁלֹמֹה תִּצְחַק עוֹד
נָא תֵּן כְּבָר הַכַּפְתּוֹר לִי
רְאֵה נָא שֶׁכָּאן הוּא בְּיָדִי
גְּלוּסְקָא מְרוּחָה בְּחֶמְאָה וְדָג מָלוּחַ יֹפִי
עַכְשָׁיו צָחוֹק תִּצְחַק נָא הָרִאשׁוֹן
גְּלוּסְקָא מְרוּחָה בְּחֶמְאָה
וְדָג מָלוּחַ יֹפִי
הֵי נִתְעָרֵב מָחָר שׁוּב בְּרָצוֹן
אַבְרָם יַקִּירִי לֹא אֶצְחָקָה
דְּבָרִים עֲצוּבִים אַעֲלֶה עַל לֵב הַנֶּפֶשׁ
וְלֹא תַּצְחִיקֵנִי בִּמְאוּמָה
הוֹי שְׁלֹמֹה תִּצְחַק עוֹד הָבָה וְנִתְעָרֵבָה
דָּבָר מַצְחִיק מְאֹד יֵשׁ בְּיָדִי
אַף אִם לִבְּךָ בְּעֶצֶב בְּכַעַס וּבְקֶצֶף
צָחוֹק תִּצְחַק רִאשׁוֹן וְלֹא תּוֹעִיל
אֶזְכֹּר כִּי שָׁכַחְתִּי "פָּרָשַׁת הַשָּׁבוּעַ"
אֶתְמוֹל רַק לָמַדְנוּ בַּ"חֶדֶר"
וַאֲנִי הֵן כָּל אֹכֶל מִזְּמַן כְּבָר לֹא טָעַמְתִּי
וְהָרַבִּי דּוֹרֵשׁ מִמֶּנִי סֵדֶר
הוֹי שְׁלֹמֹה תִּצְחַק עוֹד הָבָה וְנִתְעָרֵבָה
כַּפְתּוֹר אֶחָד שֶׁלְּךָ מוּל אַרְבָּעָה
תִּצְחָקָה בְּנִי תִּצְחָקָה מִצְּחוֹק עוֹד תִּתְפַּקֵּעַ
אִם רַק תִּרְאֶה מַה יֵּשׁ כָּאן בְּיָדִי
אֶזְכֹּר פְּנֵי הָרַב עֵת הָרֹגֶז עָלָה בָּם
כַּאֲשֶׁר הוּא בָּחַן וּבְטָחָנִי
עֲדַיִן צְלִיפוֹת הַשּׁוֹט עֲלֵי גּוּפִי אָחוּשָׁה
וְאֵיךְ כֹּה בָּכִיתִי בְּבוּשָׁה
הוֹי שְׁלֹמֹה תִּצְחַק עוֹד
נָא תֵּן כְּבָר הַכַּפְתּוֹר לִי
רְאֵה נָא שֶׁכָּאן הוּא בְּיָדִי
גְּלוּסְקָא מְרוּחָה בְּחֶמְאָה וְדָג מָלוּחַ יֹפִי
עַכְשָׁיו צָחוֹק תִּצְחַק נָא הָרִאשׁוֹן
גְּלוּסְקָא מְרוּחָה בְּחֶמְאָה
וְדָג מָלוּחַ יֹפִי
הֵי נִתְעָרֵב מָחָר שׁוּב בְּרָצוֹן
כ'װעל זיכער אברהמל דער ערשטער נישט לאכן
איך װעט זיך מעגסט װי נאך זיך װיצלען
כ'װעל נעמען אין זינען מיר טרויעריקע זאכן
נו מעגסטו אפילו מיך קיצלען
- װעסט לאכן איך װעט זיך
װעסט שלמהלע שוין לאכן
איך האב א מיטל גאר א װוילע זאך
מעגסט האבן זיך אין זינען
די טרויעריקסטע זאכן
װעט מוזן זיין ביי דיר דער ערשטער לאך
דאס ערשטע, אברהמל, נעם איך מיר אין זינגען
מיין ארעמען טאטן דעם שװאכן
װאס זוכט ארום ארבעט און קען נישט געפינען
נו װעט זיך מיר גלוסטן צו לאכן
-װעסט לאכן איך װעט זיך
װעסט שלמהלע פארשפילן
איך האב א מיטל גאר א װוילע זאך
כ'װעל מיאוקען װי א קעצל
און װי א הינטל בילן
װעט מוזן זיין ביי דיר דער ערשטען לאך
-איך װעל זיך דערמאנען, כ'האב נעכטן אין חדר
די סדרה װאס גייט היינט פארגעסן
דער רבי, ער װיל נאר כ'זאל לערנען כסדר
ער וייסט נישט װי מיר װילט זיך עסן
-װעסט לאכן, איך װעט זיך
װעסט נישט זיין אזא שלעכטער
שטעל איין א קנעפל כ'שטעל אקעגן פיד
װעסט האלטן זיך די זייטן
און קייכן פון געלעכטער
דערזעענדיק װאס איך האב דא ביי מיר
און כ'װעל זיך דערם נען דעם רבינס צארניק פנים
װען ד'האט מיך גענומען פארהערן
נאך האב איך פון קאנטשיק פיל בלאע סימנים
געװיינט פון יסורים מיט טרערן
װעסט לאכן, װעסט לאכן
אהער גיב שוין דאס קנעפל
זע, שלמהלע, װאס איך האב דא פאר דיר!
א זעמעלע מיט פוטער
און הערינג א פיין קעפל
אנו, זאג, שלומקע, װער װעט לאכן פרייער
- א זאמעלע מיט פוטער
און הערינג א פיין קעפל
כ'װעל מארגן װידער װעטן זיך מיט דיר.
איך װעט זיך מעגסט װי נאך זיך װיצלען
כ'װעל נעמען אין זינען מיר טרויעריקע זאכן
נו מעגסטו אפילו מיך קיצלען
- װעסט לאכן איך װעט זיך
װעסט שלמהלע שוין לאכן
איך האב א מיטל גאר א װוילע זאך
מעגסט האבן זיך אין זינען
די טרויעריקסטע זאכן
װעט מוזן זיין ביי דיר דער ערשטער לאך
דאס ערשטע, אברהמל, נעם איך מיר אין זינגען
מיין ארעמען טאטן דעם שװאכן
װאס זוכט ארום ארבעט און קען נישט געפינען
נו װעט זיך מיר גלוסטן צו לאכן
-װעסט לאכן איך װעט זיך
װעסט שלמהלע פארשפילן
איך האב א מיטל גאר א װוילע זאך
כ'װעל מיאוקען װי א קעצל
און װי א הינטל בילן
װעט מוזן זיין ביי דיר דער ערשטען לאך
-איך װעל זיך דערמאנען, כ'האב נעכטן אין חדר
די סדרה װאס גייט היינט פארגעסן
דער רבי, ער װיל נאר כ'זאל לערנען כסדר
ער וייסט נישט װי מיר װילט זיך עסן
-װעסט לאכן, איך װעט זיך
װעסט נישט זיין אזא שלעכטער
שטעל איין א קנעפל כ'שטעל אקעגן פיד
װעסט האלטן זיך די זייטן
און קייכן פון געלעכטער
דערזעענדיק װאס איך האב דא ביי מיר
און כ'װעל זיך דערם נען דעם רבינס צארניק פנים
װען ד'האט מיך גענומען פארהערן
נאך האב איך פון קאנטשיק פיל בלאע סימנים
געװיינט פון יסורים מיט טרערן
װעסט לאכן, װעסט לאכן
אהער גיב שוין דאס קנעפל
זע, שלמהלע, װאס איך האב דא פאר דיר!
א זעמעלע מיט פוטער
און הערינג א פיין קעפל
אנו, זאג, שלומקע, װער װעט לאכן פרייער
- א זאמעלע מיט פוטער
און הערינג א פיין קעפל
כ'װעל מארגן װידער װעטן זיך מיט דיר.
מקור:
"אנתולוגיה לשירי עם ביידיש"
, הוצאת ספרים ע"ש י"ל מאגנס, האוניברסיטה העברית
, 2004-1983
, 131
–129 בכרך ה
הקלטות (1)
ביצוע
על השיר
נשמח להשלמת המילים החסרות.
האזינו לביצוע חווה אלברשטיין ומייק בורשטיין למקור היידי.
ראו גם את תרגום משה סחר "מי יצחק ראשון". לשיר תרגום נוסף מאת שמשון מלצר (נדפס בספרו "על נהרות").
כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.