מילים (4 גרסאות)
שָׁם בְּאֶרֶץ הַפִּירָמִידוֹת
מֶלֶךְ עָרִיץ הָיָה מוֹשֵׁל.
הוּא נִגֵּשׂ, הֶעֱבִיד בְּפָרֶךְ
קָשׁוֹת רָדָה בְּיִשְׂרָאֵל.
דּוּמָם נָשָׂא הָעָם בַּסֵּבֶל
לֹא נָשָׂא עֵינָיו לָאוֹר.
שַׁח גְּאוֹנוֹ וְגַם נִשְׁבַּר עֻזּוֹ
לֹא נָשָׂא פָּנָיו לַדְּרוֹר.
אָז בְּאֶרֶץ הַפִּירָמִידוֹת
שָׁם גִּבּוֹר בְּאֹמֶץ קָם
שֶׁבְּעֹז רוּחוֹ וְחָכְמָתוֹ
דְּרוֹר וָחֹפֶשׁ קָרָא לָעָם.
מֶלֶךְ עָרִיץ הָיָה מוֹשֵׁל.
הוּא נִגֵּשׂ, הֶעֱבִיד בְּפָרֶךְ
קָשׁוֹת רָדָה בְּיִשְׂרָאֵל.
דּוּמָם נָשָׂא הָעָם בַּסֵּבֶל
לֹא נָשָׂא עֵינָיו לָאוֹר.
שַׁח גְּאוֹנוֹ וְגַם נִשְׁבַּר עֻזּוֹ
לֹא נָשָׂא פָּנָיו לַדְּרוֹר.
אָז בְּאֶרֶץ הַפִּירָמִידוֹת
שָׁם גִּבּוֹר בְּאֹמֶץ קָם
שֶׁבְּעֹז רוּחוֹ וְחָכְמָתוֹ
דְּרוֹר וָחֹפֶשׁ קָרָא לָעָם.
אין דעם לאַנד פֿון פּיראַמידן
איז געװיין אַ קעניג, בּייז און שלעכט,
געװייזן זיינען אַלע יידען
זיינע דינער, זיינע קנעכט.
שװער האָט זיי געפּלאָגט דער קעניג,
ליידן האָט דאָס פֿאָלק געמוזט,
וייל הער האָט פֿאַרשטאנען ועייניק,
ועייניק מוט פאַרמאָגט אין בּראַסט.
פּיצלעך קינדער אַיינגעמויערט
װען אַ ציגל האָט געפֿעלט.
װער װייס וי לאַנג עס ויוט געדויערט
האָט די ויסטע שקלאַפֿן װעלט?
װען אין לאַנד פֿון פּיראמידן
װאָלט ניט געװיין אַ גרויסע העלד
װאָס האָט געקעמפֿט פֿאר אַלע יידן
מיט זיין חכמה און זיין שװערד.
איז געװיין אַ קעניג, בּייז און שלעכט,
געװייזן זיינען אַלע יידען
זיינע דינער, זיינע קנעכט.
שװער האָט זיי געפּלאָגט דער קעניג,
ליידן האָט דאָס פֿאָלק געמוזט,
וייל הער האָט פֿאַרשטאנען ועייניק,
ועייניק מוט פאַרמאָגט אין בּראַסט.
פּיצלעך קינדער אַיינגעמויערט
װען אַ ציגל האָט געפֿעלט.
װער װייס וי לאַנג עס ויוט געדויערט
האָט די ויסטע שקלאַפֿן װעלט?
װען אין לאַנד פֿון פּיראמידן
װאָלט ניט געװיין אַ גרויסע העלד
װאָס האָט געקעמפֿט פֿאר אַלע יידן
מיט זיין חכמה און זיין שװערד.
יציאת־מצרים
אין דעם לאַנד דער פּיראַמידן
װאַר אַ קעניג, בייז און שלעכט.
און עס װאַר אַלע ייִדן
זײַנע דינער, זײַנע קנעכט.
שװער האָט זיי געפּלאָגט דער קעניג,
לײַדן האָט דאָס פֿאָלק געמוזט,
װײַל עס האָט פֿאַרשטאַנען װייניק —
װייניק מוט װאַר אין זײַן ברוסט.
קנעטן ליים און שלעפּן ציגל,
בויען שלעסער הויך און רײַך —
ביז דעם קבֿר פֿון זײַן װיגל
װאַר דער קנעכט צו הונדע גלײַך.
קינדער האָט מען דאַן פֿאַרמויערט
װען אַ ציגל האָט געפֿעלט —
און װער װייס, װי לאַנג עס דויערט
דיזע װיסטע שקלאַפֿנװעלט,
װען אין לאַנד דער פּיראַמידן
זאָל ניט זײַן אַ שטאַרקער העלד,
װעלכער האָט געקעמפֿט פֿאַר ייִדן
מיט זײַן חכמה און זײַן שװערד.
אין דעם לאַנד דער פּיראַמידן
װאַר אַ קעניג, בייז און שלעכט.
און עס װאַר אַלע ייִדן
זײַנע דינער, זײַנע קנעכט.
שװער האָט זיי געפּלאָגט דער קעניג,
לײַדן האָט דאָס פֿאָלק געמוזט,
װײַל עס האָט פֿאַרשטאַנען װייניק —
װייניק מוט װאַר אין זײַן ברוסט.
קנעטן ליים און שלעפּן ציגל,
בויען שלעסער הויך און רײַך —
ביז דעם קבֿר פֿון זײַן װיגל
װאַר דער קנעכט צו הונדע גלײַך.
קינדער האָט מען דאַן פֿאַרמויערט
װען אַ ציגל האָט געפֿעלט —
און װער װייס, װי לאַנג עס דויערט
דיזע װיסטע שקלאַפֿנװעלט,
װען אין לאַנד דער פּיראַמידן
זאָל ניט זײַן אַ שטאַרקער העלד,
װעלכער האָט געקעמפֿט פֿאַר ייִדן
מיט זײַן חכמה און זײַן שװערד.
מקור:
"דוד עדעלשטאַט: עדעלשטאַט'ס פֿאָלקס־געדיכטע,"
, היבּרו פּאבּלישינג קאנפּאני, ניו יורק
, 1910
, 168
–171
הקלטות (2)
על השיר
השיר העברי תואם לבתים 1,2,4 במקור היידי.
ביצועים נוספים:
- ליסה וונאמאקר (Lisa Wanamaker) (ביצוע בשפת המקור - יידיש)
- אראלה הוס, אורי לוי, זיוה לוי - מתוך אירוע זמרשת - "פסח, מסע ומר דרור", תיאטרון גבעתיים (22.3.13).
אורי לוי מספר:
הושר בקיבוץ (עין כרמל) בחג הפסח, בדרך כלל בשני קולות.
ביצוע היסטורי לשיר נערך ע"י כוכבה שחר ואורי לוי בשנת 1970, מול מנזר סנטה-קתרינה, למרגלות הר-סיני, בליל-סדר יהודי ראשון לאחר 3000 שנה, בהשתתפות שמונים מטיילי "החברה להגנת הטבע".
כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.
תווים (1)
תווים
🔗
תיווי משמיעה: סיון שנהב-שב
תודה לסיון שנהב על תיווי השיר