מילים (2 גרסאות)
מִפִּי אָבִי שָׁמַעְתִּי
הַמַּעֲשִׂיָּה, יַלְדִּי,
הַמַּעֲשִׂיָּה מַתְחֶלֶת
בְּמֶלֶךְ יְהוּדִי.
נוּמָה, נוּמָה, מַחֲמַדִּי
נוּמָה, עוֹלָלִי,
הָיְתָה לִי אַהֲבָה וָאַיִן,
אוֹי לְמַזָּלִי.
הָיָה בָאָרֶץ מֶלֶךְ,
מַלְכָּה הָיְתָה לַמֶּלֶךְ,
וְלַמַּלְכָּה שְׂדֵה-כֶּרֶם,
נוּמָה, נוּמָה בְּנִי.
בַּכֶּרֶם עֵץ צוֹמֵחַ
לָעֵץ – עָנָף פּוֹרֵחַ,
עַל הֶעָנָף קֵן-חֶמֶד
וּבוֹ צִפּוֹר רוֹנֶנֶת.
הַמֶּלֶךְ מֵת מִצַּעַר,
וְהַמַּלְכָּה אָבָדָה,
הַבַּד נִשְׁבַּר מִסַּעַר
וְהַצִּפּוֹר נָדָדָה.
הֵיכָן סוּלָם גָּבֹהַּ
שֶׁלַּמָּרוֹם יַגִּיעַ?
הֵיכָן חָכָם בָּאָרֶץ,
יִמְנֶה כּוֹכְבֵי-רָקִיעַ?
אֵיפֹה חָכָם לִמְצֹא-לִי
אֲשֶׁר יִסְפֹּר פְּצָעַי?
אֵיפֹה יוֹדֵעַ-חֹלִי
יִרְפָּא לִבִּי דַּוָּי?
הַמַּעֲשִׂיָּה, יַלְדִּי,
הַמַּעֲשִׂיָּה מַתְחֶלֶת
בְּמֶלֶךְ יְהוּדִי.
נוּמָה, נוּמָה, מַחֲמַדִּי
נוּמָה, עוֹלָלִי,
הָיְתָה לִי אַהֲבָה וָאַיִן,
אוֹי לְמַזָּלִי.
הָיָה בָאָרֶץ מֶלֶךְ,
מַלְכָּה הָיְתָה לַמֶּלֶךְ,
וְלַמַּלְכָּה שְׂדֵה-כֶּרֶם,
נוּמָה, נוּמָה בְּנִי.
בַּכֶּרֶם עֵץ צוֹמֵחַ
לָעֵץ – עָנָף פּוֹרֵחַ,
עַל הֶעָנָף קֵן-חֶמֶד
וּבוֹ צִפּוֹר רוֹנֶנֶת.
הַמֶּלֶךְ מֵת מִצַּעַר,
וְהַמַּלְכָּה אָבָדָה,
הַבַּד נִשְׁבַּר מִסַּעַר
וְהַצִּפּוֹר נָדָדָה.
הֵיכָן סוּלָם גָּבֹהַּ
שֶׁלַּמָּרוֹם יַגִּיעַ?
הֵיכָן חָכָם בָּאָרֶץ,
יִמְנֶה כּוֹכְבֵי-רָקִיעַ?
אֵיפֹה חָכָם לִמְצֹא-לִי
אֲשֶׁר יִסְפֹּר פְּצָעַי?
אֵיפֹה יוֹדֵעַ-חֹלִי
יִרְפָּא לִבִּי דַּוָּי?
מקור:
"שירים לעם (חוברות א'-ז')"
, המוסד למוסיקה בעם, המרכז לתרבות של הסתדרות העובדים
, תש"ג-תש"ו
, 6
–7בחוברתב
אַ מאָל איז געװען אַ מעשׂה
אַ מאָל איז געװען אַ מעשׂה,
די מעשׂה איז גאָר ניט פֿריילעך:
די מעשׂה הייבט זיך אָנעט
מיט אַ ייִדישן מלך.
ליולינקע, מײַן פֿייגעלע,
ליולינקע, מײַן קינד;
כ'האָב אָנגעװאָרן אַזאַ ליבע –
װיי איז מיר און װינד!
אַ מאָל איז געװען אַ מלך,
דער מלך האָט געהאַט אַ מלכּה,
די מלכּה האָט געהאַט אַ װײַנגאָרטן –
ליולינקע, מײַן קינד !
ליולינקע...
אין װײַנגאָרטן איז געװען אַ ביימעלע,
דאָס ביימעלע האָט געהאַט אַ צװײַגעלע,
אויפֿן צװײַגעלע איז געװען אַ נעסטעלע,
אין נעסטעלע האָט געלעבט אַ פֿייגעלע.
ליולינקע...
דער מלך איז אָפּגעשטאָרבן,
די מלכּה איז געװאָרן פֿאַרדאָרבן,
דאָס צװײַגעלע איז אָפּגעבראָכן,
דאָס פֿייגעלע פֿון נעסט אַנטלאָפֿן...
ליולינקע...
װוּ נעמט מען אַזאַ לייטער
די לענג פֿון טויזנט איילן?
װוּ נעמט מען אַזאַ חכם,
ער זאָל קענען די שטערן ציילן?
ליולינקע...
װוּ נעמט מען אַזאַ חכם,
ער זאָל קענען מײַנע װוּנדן ציילן?
װוּ נעמט מען אַזאַ דאָקטער,
ער זאָל קענען מײַן האַרץ היילן?...
ליולינקע...
אַ מאָל איז געװען אַ מעשׂה,
די מעשׂה איז גאָר ניט פֿריילעך:
די מעשׂה הייבט זיך אָנעט
מיט אַ ייִדישן מלך.
ליולינקע, מײַן פֿייגעלע,
ליולינקע, מײַן קינד;
כ'האָב אָנגעװאָרן אַזאַ ליבע –
װיי איז מיר און װינד!
אַ מאָל איז געװען אַ מלך,
דער מלך האָט געהאַט אַ מלכּה,
די מלכּה האָט געהאַט אַ װײַנגאָרטן –
ליולינקע, מײַן קינד !
ליולינקע...
אין װײַנגאָרטן איז געװען אַ ביימעלע,
דאָס ביימעלע האָט געהאַט אַ צװײַגעלע,
אויפֿן צװײַגעלע איז געװען אַ נעסטעלע,
אין נעסטעלע האָט געלעבט אַ פֿייגעלע.
ליולינקע...
דער מלך איז אָפּגעשטאָרבן,
די מלכּה איז געװאָרן פֿאַרדאָרבן,
דאָס צװײַגעלע איז אָפּגעבראָכן,
דאָס פֿייגעלע פֿון נעסט אַנטלאָפֿן...
ליולינקע...
װוּ נעמט מען אַזאַ לייטער
די לענג פֿון טויזנט איילן?
װוּ נעמט מען אַזאַ חכם,
ער זאָל קענען די שטערן ציילן?
ליולינקע...
װוּ נעמט מען אַזאַ חכם,
ער זאָל קענען מײַנע װוּנדן ציילן?
װוּ נעמט מען אַזאַ דאָקטער,
ער זאָל קענען מײַן האַרץ היילן?...
ליולינקע...
מקור:
"140 פאלקסלידער [שירי עם]"
, גיטלין, ורשה
, [1918/1925] 1930
הקלטות (5)
על השיר
השיר נדפס בשירון "שירים לעם" חלק ב' – "שירי גולה בפי ציון", בעריכת מנשה רבינא ובהוצאת המוסד למוסיקה בעם, המרכז לתרבות של הסתדרות העובדים, תש"ג, תל-אביב.
תרגומים נוספים לאותו שיר:
- "מעשה ישן נושן" (תרגום מרים ילן שטקליס לאותו שיר באותו לחן)
- "סיפור מעשה ישן הוא" (תרגום שמשון מלצר לאותו שיר באותו לחן)
- "היה היה מעשה" (תרגום חיים בנציון אילון-ברניק לאותו שיר באותו לחן)
- "היה מעשה אי פעם" (תרגום דב סדן לאותו שיר באותו לחן)
- "מעשה" (תרגום ש. בן ציון לאותו שיר באותו לחן).
- "שיר ערש" (תרגום חיים אריה חזן לאותו שיר, ככל הנראה באותו לחן)
- "שירת ערש" (וריאנט של תרגום ש. בן ציון בלחן אחר)
- "היה בארץ מלך" (תרגום מאוחר מאת יעקב שבתאי, בביצוע צילה דגן)
עוד באותו לחן: סנאי; כוכב נידח ובקירוב באותו לחן גם יונה הומייה.
ר' ביצוע נוסף של השיר היידי בפי משפחת מלבסקי.
כל מידע נוסף על אודות השיר, כולל הערות, סיפורים, צילומים – יתקבל בברכה לכתובת contact@zemereshet.co.il.
קישורים ומשאבים (1)
מילים ותווים
🔗
